Nie siedź z bezczynnie założonymi rękami. Poczuj energię w dłoniach i złóż ręce z sensem 😉

Źle się czujesz, coś nie tak w ciele lub duszy? nie załamuj rąk, tylko działaj :). Twoje dłonie są cudowne, są cudem. Możesz się dzięki nim uleczać i uleczać siebie nimi i innych. Nie musisz mieć ku temu specjalnych zdolności, ani też nie musisz być Kaszpirowskim.

W starożytnych systemach medycznych wschodu uważa się, że poza klasycznym obiegiem krwionośnym, istnieje także obieg energii, a organizm „zasilany” jest energią życiową. W medycynie chińskiej to jest to energia Qi – która występuje w kilku rodzajach, w medycynie tybetańskiej są trzy główne energie Żółć (tyb. Tripa), Flegma (tyb. Beken) i Wiatr (tyb. Lung), w ajurwedzie, tą energią jest Prana. W powyższych kontekstach energia życiowa ma dużo szersze znaczenie niż w rozumieniu zachodnioeuropejskim. W medycynie chińskiej wzdłuż ciała człowieka zlokalizowanych jest 20 najważniejszych meridianów – 12 głównych – z czego każdy zlokalizowany jest obustronnie oraz 8 cudownych, na przebiegu meridianów zlokalizowane są 362 główne punkty. W całym organizmie jest ich zdecydowanie więcej, tj. zarówno meridianów, jak i punktów.

Meridiany medycyna chińska

Meridiany medycyna chińska

Systemy meridianowe odnajdujemy także w innych starożytnych systemach medycznych, np. w medycynie tybetanskiej. Wyróżnia się tu kanały zewnętrzne (3 pary) i wewnętrzne (13 kanałów), natomiast punkty nazywane sang mig – mówi się, że to są tarcze człowieka, a punkty dzieli się na bolesne i specyficzne.

Kanały medycyna tybetańska

Kanały medycyna tybetańska

W medycynie ajurwedyjskiej ścieżki dla przepływu energii nazywane są nadi, a na ich przebiegu znajduje się 108 podstawowych punktów, które nazywane są marma.

Nadi medycyna ajurwedyjska

Nadi medycyna ajurwedyjska

Człowiek zachowuje zdrowie w sferze ciała oraz ducha, gdy przepływ energii przez kanały jest niezaburzony, niezablokowany. Zastój lub inne zaburzenia, np. odwrócony przepływ, zapaść, tejże energii powodują chorobę. Jakakolwiek przewlekła nierównowaga w systemie energetycznym prowadzi do choroby ciała lub duszy. Leczenie w systemach energetycznych opiera się na uregulowaniu przepływu energii w kanałach dzięki stymulacji punktów np. poprzez nakłucie ich igłą (akupunktura), ucisk/masaż – refleksoterapia, akupresura, ogrzanie moksą – moksoterapia, posmarowaniem olejkiem eterycznym – aromaterapia. Oczywiście wymieniłam tylko kilka metod, a jest ich znacznie więcej. Niech to nam zobrazuje, chociaż w małym stopniu jak ważny był i nadal jest w dużej części świata przepływ energii w ciele. Nawet jeżeli nie do końca ktoś w to wierzył lub wierzy, to może należy się chociaż lekko nad tym pochylić. Może warto to rozważyć nawet z szacunku do wielowiekowej tracyji, którą praktykują miliony, a praktykowały w historii miliardy ludzi na świecie?. Mi to dało kiedyś do myślenia, dziś jest zrozumiałe i oczywiste.

Systemy energetyczne opierają się jeszcze na czymś wspólnym, od czego daleka jest medycyna akademicka.

Wg starodawnej medycyny mamy potężne sprawstwo wobec własnego zdrowia – możemy sami regulować przepływ energii życiowej i dzięki temu wpływać na swoje zdrowie. Możemy tego dokonać dzięki rozmaitym systemom opartym o refleksy (odruchy), np. refleksoterapia, akupresura, su dżok i inne. Również ruch, np. tai chi, qi gong mają wpływ na przepływ energii – pozycje ciała właśnie regulują ów przepływ energii. W ruchach tych wykorzystywane są między innymi dłonie, dłonie natomiast usiane są punktami aktywnymi, znajdują się na nich mikrosystemy czy czakry. Właśnie dzięki temu dłonie są tak niesamowite.

Poniższe zagadnienia są ogromnie szerokie, myślę, że na ich temat powstało tak dużo książek, że próba streszczenia tego jakkolwiek jest nieprzyzwoita. Postarałam się opisać to obrazowo, aby trafić do wyobraźni – każdy, jeżeli tylko zechce pogłębiać wiedzę może dalej, uzupełniając ją poprzez zamieszczone na końcu wg mnie wartościowe linki, które dobrze opisują temat.

Systemy meridianowe i czakry

Wg medycyny chińskiej energia Qi krąży w ciele i  uzupełniana jest z każdym wdechem oraz przez pobieranie jej całą powierzchnią ciała poprzez punkty akupunktury. Punkty te są jak okna łączące człowieka ze wszechświatem, w których wymieniana jest energia.

Meridiany, to ścieżki przepływu energii Qi w ciele, są jak drogi dla samochodów. Może tam się dziać naprawdę wiele :).

Punkty akupunktury z fizycznego punktu widzenia mają swoje właściwości energetyczne tj. posiadają wyższy potencjał elektryczny, przewodność i pojemność elektryczną oraz niższą impedancję elektryczną i niższy opór elektryczny. Z punktu medycznego można zauważyć, że większość punktów akupunkturowych umiejscowiona jest nad dużymi skupiskami tkanki łącznej oraz w miejscach o dużej gęstości wolnych zakończeń nerwowych. W punktach tych znajduje się więcej polisacharydów [1].

Mikrosystemy to punkty i strefy na wybranym fragmencie ciała, które odwzorowują całe ciało człowieka, tj. narządy, części ciała oraz funkcje organizmu, znajdują się one np. na dłoniach, czaszce, stopach, na uchu. Właściwa stymulacja strefy czy punktu pozwala usprawnić i doprowadzić do stanu równowagi przypisany mu organ, narząd lub funkcję.

Czakry są to centra energetyczne, zlokalizowane są one w całym ciele, wyróżnia się kilka głównych czakr (w zależności od systemu w medycynynie ajurwedyjskiej jest ich 7, w medycynie tybetańskiej 5). Czakry służą  do pobierania, przetwarzania i rozprowadzania energii życiowej po całym organizmie. Każda z czakr posiada swoją określoną rolę i tu znów pomiędzy systemami będą różnice. Na dłoniach posiadamy odwzorowanie 7 czakr, wg systemu wedyjskiego. Ich zadaniem jest wysyłanie i przyjmowanie energii.

Cudowne dłonie

Na dłoniach mamy zarówno meridiany, punkty akupunkturowe, mikrosystemy, systemy czakr. Dłonie są połączone z czakrą serca. Często od najmłodszych lat składamy je do modlitwy, układając obok serca/splotu słonecznego lub blisko ust i ma to miejsce w wielu systemach religijnych. Moja rodzina, choć nie jakoś zbyt przesadnie, ale jednak kultywuje w wierze katolickiej i tak mnie uczono się modlić – składając ręce przy piersi. Gdy dorosłam, to wybrałam swoją ścieżkę religijną, zupełnie odmienną od tego, w czym zostałam wychowana, ale dłonie składam tak samo. Dłońmi pracują uzdrowiciele, np. osoby leczące reiki, kierując w ten sposób przepływem energii. Gdy jest nam zimno to masujemy mocno ręce o siebie, aby się ogrzać, gdy kogoś kochamy, to głaszczemy go dłonią po dłoni, zakochani nie mogą oderwać od siebie rąk, matka dotyka dłonią płaczącego dziecka, a ono staje się spokojne. Dłonie są cudem i można napisać o nich wiele. Bardzo wiele ciekawych faktów znajduje się w książce „Mudry i gesty leczące” autorstwa Emmy Gonikman.

Joga dłoni – Mudry

Mudry są to symboliczne gesty. Są one ściśle powiązane z określonymi systemami i kanonami, posiadają swoją symbolikę. Możliwe jest wykonanie setek układów i kombinacji ułożenia dłoni i palców. Wyróżniamy kilka rodzajów mudr: mudry uzdrawiające, mudry do medytacji oraz mudry magiczne. Praktykowanie mudr sięga czasów starożytnych i polega na delikatnym, odpowiednim ułożeniu dłoni i palców. Mudry uzdrawiające pochodzą z ajurwedy i hata-jogi. Jak wiele systemów medycznych, odwołują się do żywiołów, i w tym przypadku jest to 5 elementów – żywioły są powiązane z palcami:

  • kciuk reprezentuje Ogień
  • palec wskazujący reprezentuje Powietrze
  • palec środkowy reprezentuje Eter
  • palec serdeczny reprezentuje Ziemie
  • palec mały reprezentuje Wodę

Właściwe ułożenie palców wspiera harmoniczny ruch żywiołów, bowiem systemy 5 elementów działają we wzajemnych zależnościach ze sobą, mogą się wspierać, ale i kontrolować, a nawet niszczyć. Gdy zachowana jest równowaga żywiołów, to w organizmie panuje harmonia, gdy jest zaburzona, to panuje chaos i choroby.

Właściwe układy palców wpierają równowagę żywiołów a to buduje harmonię w człowieku.

Przez palce przepływa energia w meridianach, tu są punkty początkowe i końcowe niektórych meridianów głównych:

  • na palcu kciuka kończy się meridian Płuc,
  • na palcu wskazującym się meridian Jelita Grubego,
  • na palcu środkowym kończy się meridian Osierdzia,
  • na palcu serdecznym rozpoczyna się meridian Potrójnego Ogrzewacza,
  • na małym palcu po stronie wewnętrznej kończy się meridian Serca,
  • na małym palcu po stronie zewnętrznej zaczyna się meridian Jelita Cieńkiego.

Na i w dłoniach znajdują się punkty akupunkturowe i czakry. Właściwe ułożenia dłoni wspierają właściwy i harmonijny przepływ energii, tak jak podczas ćwiczeń tai qi – ruchy i konkretne ułożenia ciała mają za zadanie wspierać właściwy przepływ Qi w ciele. Właściwy przepływ Qi w ciele to harmonia zdrowia – ciała – ducha. Praca z energią Qi, to praca na poziomie narządów i ich funkcji oraz na poziomie emocji, wspiera homeostazę i dobre samopoczucie.

Mudry jak wszystkie metody naturalne wymagają systematyczności, ale patrząc na to jak wiele pokoleń je praktykuje – to chyba coś jest na rzeczy ;), nawet jeśli jest to dla Ciebie placebo, to chyba także nie jest to najgorsza wiadomość.

Mudry – gesty – znane są nam także z ikonografii i bardzo często widzimy Jezusa czy innych świętych z symbolicznymi układami dłoni. Na ten temat można przeczytać tu: Dlaczego Jezus na ikonach wykonuje ten gest ręką? i Mudry na ikonach

Twoje zdrowie w Twoich rękach, czyli złóż ręce z sensem

Mudr jest wiele, poniżej przedstawiam 3 wybrane. W źródłach i polecanych tekstach na końcu artykułu umieściłam dwie polecane książki: Mudry i gesty leczące, autorstwa Emmy Gonikman oraz Ćwiczenia Joga Mudry – Porady lekarza rodzinnego.

Uważność i medytacja

Aby mudry zadziałały muszą być wykonane prawidłowo. Dlaczego? To subtelna energia a układów palców i rąk są setki, zatem trzeba być uważnym i dokładnym :).

Jak wykonać mudry?

Jeżeli to możliwe znajdź spokojne miejsce i usiądź wygodnie, postaraj się zamknąć oczy na moment i wyciszyć, uspokoić rozbiegany umysł. Następnie rozluźnij nadgarstki i dłonie, potrząśnij i poruszaj nimi. Mudry jednak możesz wykonywać także poza stanem medytacyjnym, podczas codziennych czynności. Stan uważności i medytacji wzmacnia działanie mudr, ma dodatkowe korzysci, gdy pozwalamy sobie na niemyślnie.

Mudry najlepiej wykonuj przez kilka lub kilkanaście minut, co najmniej dwa razy dziennie, ale możesz je stosować nawet przez minutę w sytuacji stresowej czy jakiejkolwiek innej. Wyrób sobie nawyki układania palców, jeżeli cierpisz na chorobę przewlekłą. A może nawet układasz palce czy dłonie zupełnie intuicyjnie i dopiero teraz się na tym łapiesz? 🙂

Mudry wykonuj obiema rękami. Unikaj napięć w dłoniach, jeżeli palce mają być wyprostowane, to owszem, na tyle ile możesz je swobodnie rozprostować. Mudry sztywnymi na siłę palcami nie są środkiem do celu. W przypadku gdy stawy są sztywne, bolące można zastosować mudrę Wiatru.

Mudra Wiedzy – Gyan Mudra

Jest jedną z najczęściej spotykanych mudr, znajduje się bowiem na wszelkich ilustracjach przedstawiających medytację, widoczna jest na posągach i ilustracjach starożytnych myślicieli, spotykana jest w sztuce karalnej. Wzmacnia duchowo, pomaga się uziemić, zakorzenić w ciele i wszechświecie. Wprowadza do ciała i umysłu harmonie i ład. Korzystnie wpływa na poprawę koncentracji, wspiera myślenie. Pomaga usunąć przygnębienie oraz stany niepokoju czy depresje, wspiera w zasypianiu. Ma korzystny wpływ na obniżenie ciśnienia.

Gyan Mudra Wiedzy

Wykonanie:  palcem wskazującym lekko dotknij opuszki palca kciuka, pozostałe trzy palce pozostaw swobodnie wyprostowane. Mudrę wykonuj obiema rękami.

Mudra Wiatru – Vayu Mudra

W medycynie wschodu wiatr jest czynnikiem patogennym. Mudra odnajduje zastosowanie przy chorobach związanych z drżeniem (drżenie rąk, głowy, szyi), przy rwie kulszowej i reumatyzmie. W przypadku chorób przewlekłych tę mudrę powinno się wykonywać na przemian z mudrą życia.

Vayu Mudra Wiatru

Wykonanie: opuszką palca wskazującego dotykamy podstawy kciuka i lekko dociskamy, pozostałe palce pozostaw wyprostowane. Mudrę wykonuj obiema rękami.

Mudra Życia – Prana Mudra

Wzmacnia witalność, likwiduje bezsenność, wyrównuje energie i przywraca homeostazę, warto ją stosować w stanach wyczerpania i zmęczenia, korzystnie wpływa na wiele chorób związanych ze wzrokiem, poprawia ostrość widzenia. Często spotykana w malowidłach sakralnych, często wykonywał ją Chrystus, jest symbolem Świętej Trójcy.

Prana Mudra Życia

Wykonanie: połącz opuszki palców serdecznego, małego oraz kciuka a pozostałe dwa pozostaw swobodnie wyprostowane. Mudrę wykonuj obiema rękami.

Ćwiczenie – poczuj energię w dłoniach

Przez 15-30 sekund (być może krócej, być może dłużej) pocieraj energicznie wnętrze dłoni i wnętrze drugiej dłoni. Następnie oddalaj ręce od siebie, spokojnie i powoli, poczuj niemal fizyczną energię między nimi, skup się, aby czuć ją na jak największą odległość od siebie, przybliżając do siebie dłonie i oddalając – jakby była między dłońmi sprężyna. Postaraj się utrzymać uwagę na tym odczuciu.

Oczywiście ogromną korzyścią będą zarówno ćwiczenia z pobudzeniem energii, a następnie wykonywanie mudry, ale nie zawsze mamy możliwość swobodnej aktywacji energii (jak już wiemy ona tam jest, ale ktoś na wprost w kawiarni czy w autobusie może nadal tego nie wiedzieć). Mudry można wykonywać bez aktywacji energii, aktywację energii można także wykonywać bez mudr i ćwiczyć koncentrację lub pracę z energią.

Po pewnym czasie do aktywacji energii nie potrzeba już pocierania, czuje się ją po pierwszym ułożeniu dłoni.

Gdy kończyłam pisac ten artykuł zdałam sobie sprawę, że trochę skatowałam moje palce szybkim pisaniem. Zdarza się, że nie zwracam na to uwagi, a już pewnością nie zwracałam na to uwagi używając telefonu i ciągle stukając paluchami w ekran. Chyba mam kolejny powód, aby odłożyć smartfon do szuflady i wrócić do „starej Nokii” :).

Galeria zdjęć z internetu – powiązania rąk z różnymi stystemami i mechanizmami.

Źródła:

[1] evidencebasedacupuncture.org – mechanizmy-dzialania – punkty-akupunktury

Polecane książki  z zakresu medycyny naturalnej

Medycyna chińska:

  • Tradycyjna Medycyna Chińska. Przewodnik holistycznego uzdrawiania dr n. med. Georg Weidinger. Fragment od wydawcy
  • Twarzą na Wschód. Czuj się lepiej, wyglądaj młodziej i ciesz się zdrowiem. Autor: Jingduan Yang, Norma Kamali. Fragment od wydawcy
  • Najskuteczniejsze terapie Tradycyjnej Medycyny Chińskiej – Alicja Kowalska Dorscheid. Fragment od wydawcy

Medycyna Tybetańska

  • Tybetańska Księga Zdrowia. Przywracanie zdrowia i energii dzięki Tradycyjnej Medycynie Tybetańskiej – Sowa Rigpa. Fragment od wydawcy
  • Leczenie formą, energią i światłem, Tenzin Wangyal Rinpocze, Rebis 2015

Mudry:

  • Mudry i gesty leczące, Emma Gonikman, Wydawnictwo Medium 2001
  • Porady lekarza rodzinnego. Ćwiczenia Joga Mudry, Literat 2019

Ciekawe miejsca w internecie o medycynie naturalnej:

Medycyna Chińska:

Medycyna tybetańska Sowa Rigpa:

Indyjska Medycyna Wedyjska Ajurweda

Czakry dłoni: